آخرین رقم سبد معیشت کارگران مربوط به اسفند سال گذشته و به میزان ۴۲ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان است، اما گروه‌های کارگری از دوبرابر شدن هزینه‌های خوراکی در ماه‌های اخیر خبر می‌دهند. افزایش نرخ ارز و پیامدهای جنگ، قدرت خرید جامعه کارگری را به شدت کاهش داده و حالا فعالان کارگری چشم به آمار تورم تیرماه دوخته‌اند تا شاید بتوانند محاسبات جدیدی برای نجات سبد معیشت ارائه دهند.

به گزارش کیوسک خبر، بازار کالاهای اساسی در نیمه اول سال جاری دستخوش تحولاتی شده که عمدتاً به افزایش نرخ ارز و پیامدهای اقتصادی ناشی از جنگ نسبت داده می‌شود. این تحولات، هزینه‌های خوراکی و آشامیدنی خانوارهای کارگری را به شدت تحت تأثیر قرار داده و نگرانی‌ها را نسبت به قدرت خرید این قشر دوچندان کرده است.

آخرین برآورد رسمی از سبد معیشت کارگران، مربوط به اسفندماه سال گذشته است که مبلغ ۴۲ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان تعیین شده بود. فعالان کارگری معتقدند که این رقم دیگر پاسخگوی هزینه‌های جاری نیست و به دلیل رشد چشمگیر قیمت‌ها، به‌ویژه در بخش خوراکی‌ها، نیاز به بازنگری اساسی دارد. برآوردهای اولیه نشان می‌دهد که هزینه اقلام خوراکی و آشامیدنی نسبت به مدت مشابه سال قبل، حدود دو تا سه برابر افزایش یافته و این یعنی سفره کارگران روزبه‌روز کوچک‌تر می‌شود.

اختلاف نظر دولت و کارگران؛ پیش‌بینی‌هایی که محقق نشد

یکی از دلایل اصلی تأخیر در اعلام رقم جدید سبد معیشت، اختلاف نظرهایی است که در زمان تصویب دستمزد سال جاری بین گروه کارگری و نمایندگان دولت وجود داشت. در آن زمان، گروه کارگری بر این باور بود که آثار افزایش نرخ ارز به‌تدریج در هزینه‌های مصرف‌کنندگان نمایان خواهد شد و باید محاسبات نهایی به زمان تخلیه کامل این آثار موکول شود.

در مقابل، نمایندگان وزارت اقتصاد پیش‌بینی کرده بودند که سیاست‌های ارزی از بهمن‌ماه به بعد منجر به کاهش تورم خواهد شد. اما این پیش‌بینی محقق نشد و تورم اقلام خوراکی در پایان خردادماه به حدود ۱۴۰ درصد رسید. گروه کارگری شورای عالی کار تأکید دارد که حتی اگر جلسات کمیته دستمزد از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تشکیل نشود، محاسبات جدید را به‌صورت مستقل و با تکیه بر آمار رسمی مرکز آمار ایران انجام خواهد داد.

شکاف فزاینده؛ دستمزد ۶۰ درصد، تورم خوراکی ۱۴۰ درصد

نکته قابل تأمل اینکه در زمان تصویب دستمزد سال جاری، حداقل دستمزد کارگران حدود ۶۰ درصد افزایش یافت، اما هزینه خوراکی‌ها بیش از ۱۴۰ درصد رشد داشته است. این شکاف فزاینده بین دستمزد و هزینه‌ها، معیشت خانوارهای کارگری را با بحران بی‌سابقه‌ای مواجه کرده است.

بسیاری از اقلام اساسی که تا سال گذشته جزو سبد معمول مصرف بود، اکنون از سفره کارگران حذف شده و خانواده‌ها ناچار به حذف گوشت، لبنیات و میوه از برنامه غذایی خود شده‌اند. به گفته فعالان کارگری، در محاسبات منتهی به تیرماه، آثار ناشی از تغییرات ارزی تا حد زیادی تخلیه شده و در صورت افزایش مجدد هزینه‌های معیشت، این افزایش بیشتر ناشی از پیامدهای جنگ و سایر تحولات اقتصادی خواهد بود.

چشم‌به‌راه نجات؛ سبد معیشت در انتظار آمار تیرماه

کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند که تداوم این روند، فشار مضاعفی بر معیشت خانوارهای کارگری وارد کرده و در صورت عدم چاره‌اندیشی فوری، وضعیت بحرانی‌تر خواهد شد. به نظر می‌رسد با اعلام آمار رسمی تورم تیرماه در روزهای آینده، گروه کارگری بتواند محاسبات دقیق خود را ارائه دهد و زمینه برای بازنگری در مزایای مزدی و یارانه‌های معیشتی فراهم شود.

تا آن زمان، سبد معیشت کارگران در هاله‌ای از ابهام باقی مانده و جامعه کارگری چشم‌به‌راه «نجات» وعده‌داده‌شده از سوی مسئولان است. هرگونه تأخیر در اعلام این آمار و تصمیم‌گیری متناسب، می‌تواند بحران معیشتی را به مرحله جدید و هشداردهنده‌تری سوق دهد.