بازارهای مالی ایران در آستانه سال ۱۴۰۵ با عدم‌اطمینان‌های فراوانی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. در تازه‌ترین تحلیل‌های ارائه‌شده، مدلی برای برآورد ارزش ذاتی دلار بر پایه اختلاف تورم ایران و آمریکا ترسیم شده که حاکی از احتمال تداوم روند صعودی قیمت‌هاست.

بر اساس این مدل تحلیلی، سه سناریوی محتمل برای آینده دلار، طلا و نقره تا پایان سال آینده تدوین شده است که در خوش‌بینانه‌ترین حالت، نرخ دلار در محدوده ۲۲۰ هزار تومان و قیمت طلا در کانال ۲۶ میلیون تومانی پیش‌بینی می‌شود.

به گزارش کیوسک خبر، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های فعالان اقتصادی در ماه‌های اخیر، مسیر آینده بازار ارز و فلزات گران‌بها بوده است. در شرایطی که تورم و رشد نقدینگی به عنوان دو مؤلفه اثرگذار بر معادلات اقتصادی کشور شناخته می‌شوند، یک تحلیل‌گر بازارهای مالی با ارائه مدلی مبتنی بر اختلاف تورم داخلی و آمریکا، چشم‌انداز سال ۱۴۰۵ را در قالب سه سناریوی خوش‌بینانه، واقع‌بینانه و بدبینانه ترسیم کرده است .

این مدل تحلیلی که بر پایه داده‌های تاریخی و با مبنا قرار دادن نرخ دلار در سال‌های ابتدایی انقلاب شکل گرفته، نشان می‌دهد که «نرخ ذاتی دلار» در ابتدای سال ۱۴۰۵ حدود ۱۴۶ هزار تومان برآورد می‌شود. این عدد با در نظر گرفتن اختلاف تورم و حاشیه خطای محاسباتی به دست آمده و بیانگر تأثیر عمیق پدیده تورم بر ارزش پول ملی است .

نقش کلیدی نقدینگی و انتظارات تورمی

بر اساس دیدگاه‌های مطرح در این گزارش تحلیلی، تورم بیش از هر چیز یک «پدیده پولی» تلقی می‌شود. بر این اساس، خلق نقدینگی، به‌ویژه از طریق سیاست‌های مالی دولت، مهم‌ترین موتور محرک افزایش سطح عمومی قیمت‌ها شناخته می‌شود . در کنار آن، «انتظارات تورمی» به عنوان عاملی تعیین‌کننده، رفتار مصرف‌کنندگان و سرمایه‌گذاران را تحت تأثیر قرار داده و مسیر صعودی قیمت‌ها را هموار می‌سازد.

تحلیل‌گران معتقدند که با فرض تداوم میانگین تورم ماهانه حدود ۶ درصد در سال ۱۴۰۵، فشار تورمی همچنان پابرجا خواهد ماند. داده‌های منتشرشده از ماه‌های ابتدایی سال جاری نیز این فرض را تأیید می‌کند که نشان می‌دهد اقتصاد ایران همچنان درگیر تورم نسبتاً بالایی است .

واکاوی سه سناریوی محتمل بازار

با فرض رسیدن قیمت جهانی اونس طلا به حدود ۵ هزار دلار و اونس نقره به ۸۵ دلار تا پایان سال ۲۰۲۶ میلادی (اواخر ۱۴۰۵ شمسی) – که مبتنی بر برآوردهای بین‌المللی و تداوم ریسک‌های ژئوپلیتیکی است – سه سناریو برای بازار داخلی ترسیم شده است :

۱. سناریوی خوش‌بینانه: در این حالت، فرض بر کاهش نرخ تورم سالانه به ۵۰ درصد است. تحت این شرایط، نرخ دلار می‌تواند به کانال ۲۲۰ هزار تومان برسد. در این سناریو، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار حدود ۲۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و هر کیلوگرم شمش نقره حدود ۶۶۰ میلیون تومان برآورد می‌شود .

۲. سناریوی واقع‌بینانه: با فرض تداوم تورم سالانه حدود ۷۵ درصد، نرخ دلار در مسیر افزایش تا سطح ۲۵۵ هزار تومان قرار می‌گیرد. در این حالت، هر گرم طلای ۱۸ عیار نزدیک به مرز ۳۱ میلیون تومان و هر کیلوگرم شمش نقره حدود ۷۷۰ میلیون تومان قیمت‌گذاری خواهد شد .

۳. سناریوی بدبینانه: بدترین وضعیت ممکن، تداوم تورم سالانه ۱۰۰ درصدی است که می‌تواند نرخ دلار را تا مرز ۳۰۰ هزار تومان افزایش دهد. در این سناریو، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به بیش از ۳۶ میلیون تومان و هر کیلوگرم شمش نقره به حدود ۹۰۰ میلیون تومان خواهد رسید .

تأثیرپذیری بازار داخلی از متغیرهای جهانی

در این تحلیل تأکید شده است که قیمت طلای ۱۸ عیار در ایران عمدتاً از دو متغیر «نرخ دلار» و «قیمت جهانی اونس» تأثیر می‌پذیرد. با این حال، به دلیل شتاب بیشتر رشد نقدینگی و نوسانات داخلی، اثر نرخ ارز بر قیمت طلا در داخل کشور پررنگ‌تر از نوسانات اونس جهانی است . این موضوع نشان می‌دهد که کنترل انتظارات تورمی و مدیریت بازار ارز، نقشی اساسی در مهار التهابات بازار طلا ایفا می‌کند.

ارقام مطرح‌شده، خروجی یک مدل تحلیلی مبتنی بر مفروضات مشخص هستند و تحقق هر یک از سناریوها به شدت به متغیرهای کلان اقتصادی از جمله سیاست‌های پولی و مالی، کنترل رشد نقدینگی، تحولات سیاسی و شرایط اقتصاد جهانی وابسته است. آنچه مسلم است، تداوم وضعیت فعلی اقتصاد ایران از منظر رشد نقدینگی و تورم، می‌تواند بازارهای ارز و طلا را با نوسانات شدید و سطوح قیمتی بی‌سابقه‌ای مواجه سازد که لزوم بازنگری در سیاست‌های اقتصادی را بیش از پیش آشکار می‌سازد .