داده‌های تازه منتشرشده از ChatGPT، Gemini و Claude نشان می‌دهد که کاربران هوش مصنوعی دیگر به‌دنبال کدنویسی یا تولید محتوای عجیب نیستند؛ پرمخاطب‌ترین درخواست‌ها به دو جمله ساده خلاصه می‌شود: «این را برایم توضیح بده» و «حالا چه کار کنم؟». تحلیلی از میلیون‌ها مکالمه نشان می‌دهد که هوش مصنوعی به مترجم پیچیدگی‌های زندگی روزمره تبدیل شده است؛ از فهم اصطلاحات پزشکی تا خلاصه‌سازی گزارش‌های کاری و ترجمه‌ی حرفه‌ای متون.

هوش مصنوعی؛ دیگر فقط برای متخصصان نیست

به گزارش کیوسک بخر، چند سال پیش، تصویر عمومی از کاربر هوش مصنوعی، برنامه‌نویسی بود که کد می‌نوشت یا کنجکاوی که قابلیت‌های عجیب یک فناوری نوظهور را امتحان می‌کرد. اما داده‌های تابستان ۱۴۰۵ از سه غول بزرگ این حوزه یعنی OpenAI، گوگل و Anthropic، تصویری کاملاً متفاوت ترسیم کرده است. امروز میلیون‌ها کاربر عادی، هوش مصنوعی را برای حل ریز و درشت مسائل روزمره باز می‌کنند؛ از فهم یک اصطلاح پزشکی و ترجمه‌ی ایمیل گرفته تا انتخاب بین دو محصول، خلاصه‌کردن یک گزارش بلند یا پیدا کردن مسیری برای شروع یک پروژه‌ی جدید.

نکته‌ی جالب اینکه نقطه‌ی مشترک بخش بزرگی از این درخواست‌ها، «فهمیدن» است. کاربر با چیزی مواجه شده که برایش مبهم، تخصصی، طولانی یا پیچیده است و از مدل می‌خواهد آن را به اطلاعاتی قابل‌استفاده تبدیل کند. بلافاصله پس از آن، معمولاً سؤال دوم شکل می‌گیرد: «حالا با این اطلاعات چه کار کنم؟»

سه محور اصلی؛ توضیح، جستجو و نوشتن

OpenAI در گزارش اخیر خود درباره‌ی الگوهای استفاده جهانی از ChatGPT، سه دسته‌ی بزرگ را شناسایی کرده است: راهنمایی عملی، جست‌وجوی اطلاعات و نوشتن. مطالعه‌ی این شرکت روی حجم عظیمی از مکالمات نشان می‌دهد که مردم بیشتر از آنکه بخواهند هوش مصنوعی یک سیستم پیچیده را بدون دخالت آنها بسازد، از آن می‌خواهند اطلاعات پیدا کند، متنی را توضیح دهد، محتوایی بنویسد یا برای انجام یک کار گام‌به‌گام راهنمایشان کند.

داده‌های گوگل از گزارش ATLAS که بر اساس میلیون‌ها تعامل ناشناس با Gemini منتشر شده، این تغییر را از زاویه‌ی دیگری تأیید می‌کند. تحقیق پیش از خرید، استفاده از ابزارها و وسایل، انجام امور روزمره، کسب اطلاعات و کمک برای تصمیم‌گیری، در میان کاربردهای اصلی قرار دارند. این یافته‌ها یک تصور رایج را به چالش می‌کشند که استفاده از هوش مصنوعی به معنای واگذاری کامل کار به ماشین است. در واقع، الگوی غالب بیشتر «با من فکر کن» است تا «به جای من فکر کن».

کلود و هنر توضیح‌دادن

گزارش Anthropic درباره‌ی Claude شاید روشن‌ترین نشانه‌ی این تحول باشد. در داده‌های منتشرشده در تیر ۱۴۰۵، «توضیح‌دادن» رایج‌ترین شکل خروجی در مکالمات بررسی‌شده بوده و پس از آن اسناد و گزارش‌ها و سپس راهنمایی و توصیه قرار داشته‌اند. کاربران متن‌های تخصصی را مقابل مدل می‌گذارند و می‌خواهند «طوری توضیح بده که بفهمم»، نتیجه‌ی آزمایش را ارسال کرده و اصطلاحاتش را می‌پرسند، یا یک قرارداد کاری را می‌دهند تا بندهای مهمش استخراج شود. در چنین الگویی، هوش مصنوعی به نوعی مترجم پیچیدگی تبدیل شده است؛ چیزی میان موتور جست‌وجو، معلم، ویراستار و دستیار شخصی.

سلامت؛ وقتی AI مترجم زبان پزشکی می‌شود

سلامت یکی از حوزه‌هایی است که استفاده از هوش مصنوعی در آن رشد انفجاری داشته. OpenAI در تیر ۱۴۰۵ اعلام کرد صدها میلیون نفر در جهان به‌طور هفتگی درباره‌ی سلامت و تندرستی با ChatGPT گفت‌وگو می‌کنند. اما این مکالمات لزوماً به شکل «چه دارویی بخورم؟» نیست. بخش مهمی از نیاز کاربران به فهم اطلاعات پزشکی مربوط می‌شود: «این نتیجه‌ی آزمایش چه معنایی دارد؟»، «این اصطلاح پزشکی چیست؟»، «برای ملاقات با پزشک چه سؤال‌هایی آماده کنم؟» هوش مصنوعی پیش از آنکه نقش پزشک پیدا کند، نقش مترجم زبان تخصصی پزشکی را دارد. شرکت‌های سازنده اما تأکید می‌کنند که پاسخ مدل هرگز نباید جای تشخیص و درمان متخصص را بگیرد.

ترجمه و آموزش؛ دو بال هوش مصنوعی روزمره

ترجمه نیز دیگر فقط تبدیل یک جمله به زبانی دیگر نیست. کاربر امروز یک ایمیل کاری را می‌دهد و می‌خواهد «به انگلیسی رسمی و طبیعی ترجمه شود»، یک مقاله را به فارسی ساده می‌خواهد، یا بعد از ترجمه لحن آن را حرفه‌ای‌تر، دوستانه‌تر یا کوتاه‌تر درخواست می‌کند. برای کاربران فارسی‌زبان، این قابلیت اهمیت مضاعف دارد، زیرا بخش بزرگی از منابع علمی و تجاری جهان به انگلیسی منتشر می‌شود.

به گزارش کیوسک خبر، در آموزش نیز، دانش‌آموز و دانشجو دیگر تنها به‌دنبال پاسخ نهایی نیستند. درخواست‌هایی مانند «این مبحث را ساده‌تر توضیح بده»، «یک مثال دیگر بزن»، «از من امتحان بگیر» و «این مقاله را برای امتحان خلاصه کن»، نشان می‌دهد که مدل به معلمی خصوصی تبدیل شده که بدون خستگی و هرچند بار که لازم باشد، یک مفهوم را بازنویسی می‌کند. قابلیتی که احتمالاً یکی از مهم‌ترین دلایل استقبال گسترده از هوش مصنوعی در سراسر جهان است.