گزارش جدید فارن افرز نشان می‌دهد که سیاست‌های چنددهه‌ای آمریکا برای مهار چین، نه‌تنها نتوانسته زنجیره‌های جهانی تولید را تغییر دهد، بلکه امروز واشنگتن با پارادوکسی روبروست: تأمین سرمایه و تخصص موردنیاز برای رقابت با پکن، تنها از خود چین ممکن است. پیشرفت‌های خیره‌کننده چین در رباتیک، خودروهای برقی و هوش مصنوعی، آمریکا را به بازنگری در راهبرد «جدایی کامل» واداشته است.

به گزارش کیوسک خبر، نشریه معتبر فارن افرز در تحلیلی راهبردی نوشته است که تلاش‌های متوالی دولت‌های آمریکا از توافق ترانس‌پاسیفیک تا چارچوب اقتصادی هند‑اقیانوس آرام (IPEF)، نتوانسته است جایگاه مرکزی چین در اقتصاد جهانی را به چالش بکشد. نویسندگان این گزارش، پیتر کاوی و مگ ریتمایر، تأکید دارند که اکنون «زمان جدایی گسترده از اقتصاد چین گذشته است»؛ چرا که بسیاری از فناوری‌های پیشرفته و ظرفیت‌های تولیدی کلیدی، فقط در اکوسیستم صنعتی چین قابل دستیابی هستند.

چین؛ سفری به آینده‌ای که آمریکا از آن دور مانده است

مسافرانی که از چین بازمی‌گردند، از ربات‌های آشپز در رستوران‌ها، پهپادهای تحویل‌دهنده، ربات‌های انسان‌نمای کارخانه‌ها و خودروهای برقی که از لندن تا سانتیاگو دیده می‌شوند، سخن می‌گویند. با این حال، بیشتر شهروندان آمریکایی این تحولات را از نزدیک نمی‌بینند؛ زیرا تعرفه‌های سنگین، محدودیت‌های امنیت ملی و ممنوعیت‌های وارداتی، عملاً شرکت‌های چینی را از بازار آمریکا حذف کرده است.

چرا واشنگتن فاصله‌گذاری را انتخاب کرد؟

دولت‌های مختلف آمریکا سال‌ها چین را به یارانه‌های گسترده، رقابت ناعادلانه و انتقال اجباری فناوری متهم کرده‌اند. ابزارهایی مانند کمیته سرمایه‌گذاری خارجی (CFIUS) و تحریم‌های تجاری، برای جلوگیری از نفوذ فناوری‌های حساس به شرکت‌های چینی به‌کار گرفته شده‌اند. اکنون حتی پیشنهاد ممنوعیت مالکیت زمین‌های کشاورزی توسط چینی‌ها و توقف آزمایش‌های بالینی دارویی در چین، در دستور کار قرار گرفته است.

پارادوکس مهار: انزوا یا خودتحریمی؟

نکته کلیدی تحلیل فارن افرز این است که شرکت‌های چینی دیگر تولیدکنندگان ارزان‌قیمت یا کپی‌کار نیستند؛ آنها در باتری‌ها، پهپادها، خودروهای هوشمند و رباتیک به رهبران جهانی تبدیل شده‌اند. بنابراین، محروم کردن بازار آمریکا از این فناوری‌ها، نه‌تنها رقبای داخلی را تقویت نمی‌کند، بلکه شرکت‌ها و مصرف‌کنندگان آمریکایی را از لبه‌های دانش جهانی دور کرده و ظرفیت صنعتی ایالات متحده را تضعیف می‌نماید.

راه‌حل پیشنهادی: «گشودگی گزینشی» به جای «جدایی کامل»

نویسندگان فارن افرز پیشنهاد می‌دهند که آمریکا به جای دیوارکشی فراگیر، مدلی از «گشودگی گزینشی» را در پیش گیرد؛ یعنی در حوزه‌هایی که سرمایه‌گذاری چینی می‌تواند منافع اقتصادی و فناوری ایجاد کند، ورود مشروط با نظارت‌های امنیتی سخت‌گیرانه مجاز شود. این رویکرد، مشابه الگویی است که خود چین از دهه ۱۹۹۰ برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی و انتقال فناوری به کار گرفت و به ظهور غول‌هایی مانند میدیا، هایر و استیت‌گرید انجامید.

چالش «اسب‌های تروا» در بازار آمریکا

شرکت‌هایی مانند شیائومی و CATL اکنون آماده‌اند در ازای دسترسی به بازار آمریکا، در داخل این کشور سرمایه‌گذاری کنند، اما واشنگتن بسیاری از این پیشنهادها را به نگرانی‌های امنیتی رد کرده است. خودروهای برقی تنها وسیله نقلیه نیستند؛ آنها انبوهی از حسگرها، نرم‌افزارها و سامانه‌های ارتباطی هستند که می‌توانند داده‌های حساس را گردآوری کنند. با این حال، تبدیل این نگرانی به ممنوعیت کامل، خطر انزوای اقتصادی و کاهش رقابت‌پذیری پویای آمریکا را در پی خواهد داشت.

به گزارش کیوسک خبر، نویسندگان تأکید می‌کنند که اگر شرکت‌های آمریکایی از مواجهه با رهبران جهانی محروم شوند، احتمالاً به تولید برای بازار داخلی بسنده کرده و نوآوری و بهره‌وری اقتصاد ملی آسیب می‌بیند. به همین دلیل، بازنگری در سیاست‌های تقابل‌جویانه و اتخاذ رویکردی هوشمندانه، مبتنی بر نظارت و همکاری گزینشی، می‌تواند تنها مسیر باقی‌مانده برای حفظ جایگاه رقابتی آمریکا در دنیای فردا باشد.