گزارش‌های تحلیلی از کاهش قابل‌توجه ظرفیت پالایش نفت در منطقه خلیج فارس حکایت دارد؛ برآورد می‌شود نزدیک به ۲ میلیون بشکه در روز به دلیل تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک و اختلال در مسیرهای دریایی، از چرخه تولید خارج شده باشد.

به گزارش کیوسک خبر، موسسه مشاوره‌ای «آی‌آی‌آر انرژی» در تازه‌ترین ارزیابی خود اعلام کرد که پیامدهای درگیری‌های منطقه‌ای و کاهش تردد نفتکش‌ها از تنگه راهبردی هرمز، سبب توقف موقت نزدیک به یک میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه از ظرفیت پالایش نفت خام در کشورهای حاشیه خلیج فارس شده است.

بر اساس این گزارش، کاهش یادشده در ظرفیت پالایش، طیف وسیعی از تولیدکنندگان منطقه از جمله بحرین، عراق، کویت، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی را در بر می‌گیرد. این تغییرات در شرایطی رخ داده که بازارهای جهانی انرژی با حساسیت بالا، تحولات منطقه را رصد می‌کنند.

علاوه بر عوامل امنیتی و نظامی، عوامل فنی نیز بر شرایط فعلی افزوده شده است. موسسه مذکور در ادامه گزارش خود اشاره کرد که عملیات برنامه‌ریزی‌شده نگهداری و تعمیرات در واحد فرآوری میعانات گازی پالایشگاه «راس‌تنوره» عربستان با ظرفیت ۲۵۵ هزار بشکه در روز، که پیش از آغاز تنش‌های اخیر کلید خورده بود، اکنون بر حجم کلی کاهش ظرفیت منطقه افزوده است.

تحلیلگران بر این باورند که اگرچه اختلال در صادرات نفت و گاز خلیج فارس اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد، اما این شرایط می‌تواند فرصتی برای بازنگری در استراتژی‌های انرژی منطقه و تقویت همکاری‌های فنی میان کشورهای تولیدکننده باشد. تجربه تاریخی نشان داده صنعت نفت خلیج فارس همواره توانایی بالایی در انطباق با شرایط پیچیده و بازگشت سریع به مدار تولید را از خود نشان داده است.

در همین راستا، مؤسسه «وود مکنزی» نیز گزارش داده است که هر سه پالایشگاه اصلی کویت شامل «الزور»، «مینا الاحمدی» و «مینا عبدالله» هم‌زمان با پر شدن ظرفیت مخازن ذخیره‌سازی، ناچار به کاهش نرخ تولید شده‌اند. این تصمیم که با هدف مدیریت بهینه ظرفیت انبارش اتخاذ شده، نشان‌دهنده واکنش مسئولانه اپراتورها به شرایط غیرمترقبه بازار است.

کارشناسان حوزه انرژی معتقدند تنوع‌بخشی به مسیرهای صادراتی و توسعه زیرساخت‌های ذخیره‌سازی استراتژیک می‌تواند تاب‌آوری بخش انرژی منطقه را در برابر شوک‌های آتی افزایش دهد. همچنین، تقویت دیپلماسی انرژی میان کشورهای تولیدکننده و مصرف‌کننده، نقش کلیدی در تثبیت بازارهای جهانی ایفا خواهد کرد.

با وجود چالش‌های کوتاه‌مدت، چشم‌انداز بلندمدت صنعت نفت خلیج فارس همچنان مبتنی بر ثبات و نقش محوری در تأمین امنیت انرژی جهانی است. ظرفیت‌های فنی بالا، نیروی انسانی متخصص و موقعیت جغرافیایی استراتژیک، از جمله مزیت‌های رقابتی این منطقه به شمار می‌رود که امکان بازیابی سریع ظرفیت‌های متوقف‌شده را فراهم می‌آورد.

انتظار می‌رود با کاهش تنش‌های منطقه‌ای و عادی‌سازی تردد در آبراهه هرمز، فرآیند بازگشت تدریجی ظرفیت‌های پالایشی به مدار تولید آغاز شود. در این میان، شفافیت در انتشار آمار و هماهنگی بیشتر میان کشورهای عضو اوپک و غیراوپک می‌تواند به کاهش نوسانات بازار و حفظ تعادل عرضه و تقاضا کمک شایانی کند.