با تشدید تحریم‌های آمریکا علیه صرافی‌های رمزارز ایرانی و افزایش حساسیت نهادهای بین‌المللی، کاربران ایرانی با موج جدیدی از سخت‌گیری‌ها در صرافی‌های خارجی مواجه شده‌اند. تحلیل‌های بلاک‌چینی نشان می‌دهد که «قابلیت ردگیری» تراکنش‌ها بر «سهولت جابه‌جایی» دارایی‌ها غلبه کرده و حتی استفاده از کیف‌پول‌های واسط نیز تضمینی برای عبور از فیلترهای نظارتی نیست.

به گزارش کیوسک خبر، بازار جهانی رمزارزها وارد فاز جدیدی از نظارت و شفافیت‌سازی شده است. در روزهای اخیر، هم‌زمان با تشدید تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا علیه صرافی‌های بزرگ رمزارز ایران، کاربران ایرانی با موجی از محدودیت‌های تازه در صرافی‌های خارجی مواجه شده‌اند؛ محدودیت‌هایی که نشان می‌دهد دیگر «منشأ دارایی» به اندازه «مبلغ آن» اهمیت یافته است و عصر جدیدی در این بازار رقم خورده که در آن «قابلیت ردگیری» بر «سهولت جابه‌جایی» غلبه کرده است.

تحریم‌های جدید و بازتاب آن در صرافی‌های خارجی

در خردادماه سال جاری، وزارت خزانه‌داری آمریکا چهار صرافی بزرگ رمزارز ایران شامل نوبیتکس، والکس، بیت‌پین و رمزینکس را هدف تحریم قرار داد. بر اساس بیانیه وزارت خزانه‌داری، این صرافی‌ها به تسهیل پرداخت‌های مرتبط با دور زدن تحریم‌ها و تراکنش‌های مرتبط با نهادهای مورد تحریم از جمله سپاه پاسداران متهم شده‌اند . این اقدام، نه‌تنها بر عملکرد داخلی این پلتفرم‌ها تأثیر گذاشت، بلکه به‌سرعت در رفتار صرافی‌های بین‌المللی نیز بازتاب یافت. بسیاری از این صرافی‌ها با افزایش امتیاز ریسک برای آدرس‌های مرتبط با ایران، فرآیند احراز هویت (KYC) را سخت‌تر کرده و درخواست مدارک تکمیلی برای اثبات منشأ دارایی را الزامی کرده‌اند.

دور زدن تحریم‌ها با «کیف پول واسط» ممکن نیست؟

یکی از باورهای رایج میان کاربران ایرانی این بود که انتقال دارایی از صرافی ایرانی به یک کیف‌پول شخصی (واسط) و سپس به صرافی خارجی، مسیر تراکنش را پنهان می‌کند. بااین‌حال، تجارب اخیر نشان می‌دهد که سیستم‌های پیشرفته تطبیق و مبارزه با پولشویی (AML) با تحلیل زنجیره‌ای تراکنش‌ها، قادر به شناسایی الگوهای رفتاری و اتصال به نهادهای پرریسک هستند. شرکت‌های تحلیل بلاک‌چین مانند TRM Labs و Chainalysis با ابزارهای خود، ردپای تراکنش‌ها را تا مبدأ شناسایی می‌کنند و حتی استفاده از چندین واسطه نیز مانع از علامت‌گذاری تراکنش توسط سیستم‌های نظارتی نمی‌شود .

عددها چه می‌گویند؛ بیش از ۳.۸ میلیارد دلار تراکنش مشکوک

گزارش‌های تحلیلی نشان می‌دهد که حجم قابل‌توجهی از جریان‌های مالی مرتبط با ایران از کانال‌های خاصی عبور کرده است. بر اساس گزارش شرکت تحلیل بلاک‌چین TRM Labs، از سال ۲۰۱۹ تاکنون بیش از ۳.۸۴ میلیارد دلار تراکنش مرتبط با نهادهای ایرانی از طریق صرافی کوینکس (CoinEx) انجام شده است. از این میزان، ۲.۷ میلیارد دلار به‌طور خاص میان نوبیتکس و کوینکس جابه‌جا شده که نشان از یک هماهنگی سازمان‌یافته فراتر از رفتار عادی بازار دارد . این در حالی است که سهم تراکنش‌های غیرقانونی در کوینکس نزدیک به ۸ درصد برآورد شده که ۲۷ برابر میانگین صرافی‌های متعهد به قوانین بین‌المللی (۰.۳ درصد) است .

چشم‌انداز و توصیه‌های عملی

با توجه به اینکه فشار نظارتی بر جریان‌های مالی مرتبط با ایران در کوتاه‌مدت کاهش‌یافتنی نیست، کاربران ایرانی باید رویکرد خود را تغییر دهند. کارشناسان توصیه می‌کنند که قبل از هر انتقال، قوانین و محدودیت‌های به‌روز هر پلتفرم را به دقت بررسی کرده و برای ارائه مدارک هویتی و اثبات منشأ دارایی آماده باشند. همچنین، باید از تصورات اشتباهی همچون «مصونیت کیف‌پول واسط» پرهیز کرده و هر انتقال را نه به‌عنوان یک عملیات ساده مالی، بلکه به‌عنوان یک تصمیم حقوقی و تطبیقی با قوانین بین‌المللی در نظر بگیرند. بازار جدید رمزارز، بازار شفافیت است و ناآگاهی از این قاعده، می‌تواند به از دست رفتن سرمایه و دسترسی به حساب‌های خارجی منجر شود.