باز هم خبری از یک ویروس مرموز؛ این بار سازمان بهداشت جهانی ابتلای چند نفر به هانتاویروس را تأیید کرده و از مرگ سه تن خبر داده است. خاطره تلخ کرونا باعث شده مردم جهان به هر خبر ویروسی حساس شوند، اما واقعیت درباره هانتاویروس چیست؟ آیا این ویروس نادر تهدیدی تازه و جهانی است یا ترسی بی‌جا؟

به گزارش کیوسک خبر، خاطره تلخ همه‌گیری کرونا هنوز در اذهان باقی است؛ به همین دلیل، هر خبری از شیوع یک ویروس ناشناخته، حساسیت و نگرانی جهانی را برمی‌انگیزد. این بار، نگرانی‌ها متوجه ویروسی به نام «هانتا» شده است؛ به‌ویژه پس از گزارش مواردی از ابتلا و مرگ در یک کشتی کروز.

سازمان جهانی بهداشت (WHO) تأیید کرده که دست‌کم ۶ سرنشین کشتی کروز ام‌وی هوندیوس به هانتاویروس مبتلا شده‌اند و دو مورد مشکوک دیگر نیز تحت بررسی هستند. متأسفانه، تاکنون سه نفر جان خود را از دست داده‌اند: یک مرد ۷۰ ساله هلندی، همسر ۶۹ ساله او و یک زن آلمانی. نخستین علائم بیماری در ۶ آوریل و آخرین مورد در ۲۸ آوریل گزارش شده است.

مقامات بهداشتی در پنج ایالت آمریکا شامل آریزونا، کالیفرنیا، جورجیا، تگزاس و ویرجینیا، هفت مسافری را که پیش از این از کشتی پیاده شده‌اند، تحت نظر دارند. خوشبختانه، هیچ‌یک از این افراد علائم هانتاویروس را نشان نمی‌دهند.

منشأ بیماری و آمار جهانی

کارشناسان سازمان جهانی بهداشت از جمله ماریا ون کرکوو، معتقدند این زوج هلندی و احتمالاً دیگران، پیش از سوار شدن به کشتی در آرژانتین (منطقه‌ای که هانتاویروس در آن بومی است) آلوده شده‌اند. بررسی منشأ دقیق این خوشه بیماری ادامه دارد.

بر اساس داده‌های مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC)، طی سال‌های ۱۹۹۳ تا ۲۰۲۳، تنها ۸۹۰ مورد ابتلا در این کشور ثبت شده است. سال گذشته، مرگ بتسی آراکاوا، همسر جین هکمن (بازیگر برنده اسکار)، توجه رسانه‌ها را به این ویروس جلب کرد. مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد سالانه ۶۰ تا ۱۰۰ هزار مورد هانتاویروس در جهان گزارش می‌شود که نیمی از آنها مربوط به چین است.

ویروسی نادر اما خطرناک

دکتر حسین کرمانپور، رئیس مرکز روابط عمومی وزارت بهداشت ایران، توضیح داده است که هانتاویروس عمدتاً توسط جوندگان منتقل می‌شود و می‌تواند باعث بیماری‌های شدید ریوی یا کلیوی شود. موارد ابتلا در جهان نسبتاً نادر است، اما برخی گونه‌ها مرگ‌ومیر بالایی (۳۰ تا ۴۰ درصد برای نوع ریوی) دارند.

راه‌های انتقال و علائم

برخلاف کرونا، هانتاویروس از طریق تماس اجتماعی عادی منتقل نمی‌شود. راه اصلی انتقال، استنشاق ذرات آلوده به ادرار، مدفوع یا بزاق جوندگان است. تماس مستقیم با جوندگان یا لانه آنها و به ندرت گزش نیز می‌تواند باعث انتقال شود.

علائم شامل تب ناگهانی، درد شدید عضلانی، تهوع، استفراغ و در مراحل پیشرفته، تنگی نفس شدید است. در نوع کلیوی نیز تب، افت فشار خون و مشکلات کلیوی دیده می‌شود.

پیشگیری و واقعیت مهم

بهترین راه پیشگیری، جلوگیری از تماس با فضولات جوندگان، ضدعفونی محل‌های آلوده با دستکش و ماسک، و کنترل جمعیت جوندگان است.

نکته کلیدی و امیدوارکننده: آنچه از هانتاویروس در بیشتر نقاط جهان گزارش شده (برخلاف کرونا) انتقال انسان‌به‌انسان ندارد. بنابراین، فرد مبتلا نیازی به قرنطینه ندارد و این ویروس در حال حاضر تهدیدی برای پاندمی جهانی محسوب نمی‌شود. سازمان جهانی بهداشت نیز وضعیت اضطراری اعلام نکرده است. فقط تغییرات اقلیمی و افزایش جمعیت جوندگان می‌تواند احتمال بروز موارد را افزایش دهد.

در یک کلام، هانتاویروس ویروسی خطرناک اما نادر و غیرقابل انتقال میان انسان‌هاست؛ پس جای نگرانی جهانی نیست، اما رعایت بهداشت در برابر جوندگان ضروری است.