تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه و توقف گسترده صادرات نفت از این منطقه، سناریوی افزایش قیمت هر بشکه نفت به ۲۰۰ دلار را که تا ماه پیش غیرمحتمل به نظر می‌رسید، به یک احتمال ملموس تبدیل کرده است. آمارها از کاهش دو سومی صادرات روزانه نفت و سوخت منطقه و توقف فیزیکی حدود ۱۰ میلیون بشکه عرضه حکایت دارد که زنگ خطر کمبود بی‌سابقه نفت در بازارهای جهانی را به صدا درآورده است.

به گزارش کیوسک خبر، یک ماه پیش، صحبت از نفت ۲۰۰ دلاری آرزویی دست‌نیافتنی برای تحلیلگران بود، اما امروز به لطف شوک عرضه در خاورمیانه، این سناریو با جدیت تمام در محافل انرژی جهان مطرح می‌شود. داده‌های جدید نشان می‌دهد که صادرات نفت خام و سوخت از خاورمیانه که در فوریه بیش از ۲۵ میلیون بشکه در روز بود، در اواسط مارس با کاهشی نزدیک به دو سوم، به حدود ۷.۵ تا ۹.۷ میلیون بشکه در روز سقوط کرده است. این ارقام حاکی از مختل شدن حدود یک پنجم از عرضه نفت جهان است.

شرکت‌های اطلاعات انرژی ورشکستگی زنجیره تأمین را تأیید می‌کنند. داده‌های ورتکسا از میانگین ۲۶.۱ میلیون بشکه صادرات در فوریه به تنها ۷.۵ میلیون بشکه در روز تا اواسط ماه جاری میلادی رسیده است. اما آنچه وضعیت را بحرانی‌تر می‌کند، کاهش تولید هم‌زمان در کشورهای بزرگ تولیدکننده منطقه است. عراق تولید خود را ۲.۹ میلیون، عربستان بین ۲ تا ۲.۵ میلیون، امارات ۱.۵ میلیون و کویت ۱.۳ میلیون بشکه در روز کاهش داده‌اند. در مجموع، بیش از ۷ میلیون بشکه نفت از مدار تولید خارج شده و بازگرداندن این حجم از دست رفته، به دلیل ماهیت چاه‌ها و محدودیت ظرفیت ذخیره‌سازی، هفته‌ها و حتی ماه‌ها زمان خواهد برد.

آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) که پیش‌تر برای سال جاری میلادی مازاد عرضه ۳.۷ میلیون بشکه‌ای پیش‌بینی می‌کرد، اکنون از توقف حدود ۱۰ میلیون بشکه نفت فیزیکی خبر می‌دهد. این یعنی نه تنها مازاد پیش‌بینی شده از بین رفته، بلکه بازار با کمبود بی‌سابقه عرضه فیزیکی مواجه شده است. کریس واتلینگ، استراتژیست ارشد لانگ‌ویو اکونومیکس، در این باره به سی‌ان‌بی‌سی گفت: «اگر قیمت هر بشکه نفت به ۲۰۰ دلار یا حتی ۲۵۰ دلار برسد، تعجب نخواهم کرد؛ زیرا قیمت کالاها در مواجهه با کمبود، جهشی شدید پیدا می‌کنند.»

به گفته کارشناسان، حتی اگر تنش‌ها به زودی پایان یابد، بازگشت سریع قیمت‌ها به سطح پیش از بحران بعید است. ران بوسو، خبرنگار ارشد رویترز، هشدار می‌دهد که کمبود فیزیکی نفت به‌قدری عمیق است که بازگشت به وضع عادی ماه‌ها طول می‌کشد. وی به معامله‌گران توصیه می‌کند که به وعده‌های زودهنگام برای ثبات بازار دل نبندند.

در حال حاضر تنها راه‌حل‌های موقت برای کاهش شوک عرضه مطرح است؛ از جمله تمدید موقت معافیت تحریم‌های روسیه از سوی واشنگتن و دستور چین به شرکت سینوپک برای کاهش ۱۰ درصدی نرخ پالایش، علی‌رغم داشتن بزرگترین ذخایر استراتژیک جهان. خبر توافق عراق و کردستان برای از سرگیری صادرات نفت از خط لوله کرکوک-جیحان نیز به دلیل ظرفیت محدود ۲۵۰ هزار بشکه‌ای آن، تأثیر چندانی در جبران این کمبود عظیم نخواهد داشت.