داوری فوتبال در جام‌جهانی ۲۰۲۶ دستخوش بزرگ‌ترین تحول تاریخ خود شده است؛ جایی که هوش مصنوعی با سیستم نیمه‌خودکار آفساید و ارسال سیگنال‌های صوتی آنی به هدست داوران، نه‌تنها سرعت قضاوت را به کسری از ثانیه کاهش داده، بلکه خطای انسانی را در حساسترین صحنه‌های بازی به صفر رسانده است. این تحول، تنها بخشی از نفوذ گسترده فناوری در بزرگ‌ترین تورنمنت فوتبال جهان است.

به گزارش کیوسک خبر، جام‌جهانی ۲۰۲۶ که به میزبانی مشترک ایالات متحده، کانادا و مکزیک در حال برگزاری است، نه‌تنها به دلیل حضور ۴۸ تیم، بلکه به‌عنوان نخستین تورنمنتی وارد تاریخ شده که هوش مصنوعی در آن نقش تعیین‌کننده‌ای در فرآیند داوری ایفا می‌کند.

مهم‌ترین دستاورد این دوره، نسخه پیشرفته سیستم نیمه‌خودکار تشخیص آفساید (SAOT) است. فیفا با نصب ۱۶ دوربین ردیابی اختصاصی در سقف هر استادیوم و تعبیه سنسورهای اینرسی درون توپ، موفق شده موقعیت ۲۹ نقطه از بدن هر بازیکن را با فرکانس ۵۰ فریم بر ثانیه ردیابی کند. سنسور توپ نیز با نرخ ۵۰۰ هرتز، میکروثانیه برخورد پا با توپ را ثبت می‌کند. اما نوآوری بی‌سابقه جام‌جهانی ۲۰۲۶، سیگنال صوتی خودکار است؛ اگر هوش مصنوعی خطای آفساید را با حاشیه بیش از ۱۰ سانتیمتر تشخیص دهد، در کسری از ثانیه هشداری مستقیم به هدست داور و کمک‌داور ارسال می‌کند تا بازی‌های مرده و مصدومیت‌های ناشی از استارت‌های بی‌مورد پایان یابد.

یکی از نقاط ضعف VAR در ادوار گذشته، عدم شفافیت برای تماشاگران بود. فیفا این چالش را با اسکن بدنی دقیق تمام بازیکنان پیش از مسابقات و تبدیل داده‌های ۲۹ نقطه به انیمیشن‌های سه‌بعدی واقع‌گرایانه حل کرده است. این تصاویر که خط دقیق آفساید و بخش جلوتر بدن مهاجم را نشان می‌دهند، بلافاصله روی تابلوهای ورزشگاه و پخش تلویزیونی نمایش داده می‌شوند و پذیرش تصمیمات داوری را برای هواداران تسهیل می‌کنند.

اگرچه محور اصلی تحول، داوری هوشمند است، اما فناوری‌های دیگری نیز به بهبود کیفیت مسابقات کمک می‌کنند. دوربین‌های «رف‌کم» نصب‌شده بر هدست داوران با بهره‌گیری از شبکه ۵G و الگوریتم‌های حذف لرزش، نمای منحصربه‌فردی از زاویه دید داور به بینندگان ارائه می‌دهند. همچنین جلیقه‌های هوشمند بازیکنان با پایش لحظه‌ای ضربان قلب و بار عضلانی، به کادر فنی در مدیریت تعویض‌ها و پیشگیری از مصدومیت یاری می‌رسانند.

کارشناسان معتقدند جام‌جهانی ۲۰۲۶ به‌عنوان نقطه عطفی در تاریخ داوری فوتبال ثبت خواهد شد؛ جایی که هوش مصنوعی نه به‌عنوان جایگزین، بلکه به‌عنوان همتای هوشمند داوران انسانی، قواعد این ورزش قدیمی را برای دهه‌های آینده بازنویسی کرد.