تقاضای فزاینده هوش مصنوعی برای انرژی برق، موضوعی شناخته‌شده است. با این حال، چالش جدید و نگران‌کننده‌ای که فراتر از مصرف بالا، صنعت را تهدید می‌کند، ناتوانی تجهیزات حیاتی مراکز داده در برابر تغییرات شدید و ناگهانی تقاضاست. این نوسانات سریع که معادل خاموش و روشن شدن ناگهانی یک شهر بزرگ است، باعث فرسودگی زودهنگام باتری‌ها، ژنراتورها و سیستم‌های خنک‌کننده شده و صنعت را با هزینه‌های سنگین و بحرانی جدید روبه‌رو کرده است.

سونامی انرژی پشت پرده هوش مصنوعی

به گزارش کیوسک خبر، در حالی که جهان شاهد رونق بی‌سابقه هوش مصنوعی است، کمتر کسی به زیرساخت‌های فرسایش‌پذیری توجه دارد که این فناوری بر دوش آنها سنگینی می‌کند. داستان تنها به مصرف برق سرسام‌آور ختم نمی‌شود؛ بلکه موضوع اصلی، «نحوه» مصرف برق و ضربه‌های مهلکی است که این نحوه مصرف به تجهیزات حیاتی مراکز داده وارد می‌کند.

مراکز داده سنتی، مصرف‌کنندگانی ثابت و قابل‌پیش‌بینی هستند. اما مراکز داده هوش مصنوعی، هیولایی با اشتهای سیری‌ناپذیر و رفتاری غافلگیرکننده هستند. هنگام آموزش مدل‌های جدید، هزاران پردازنده گرافیکی (GPU) به طور هماهنگ و در کسری از ثانیه روشن و خاموش می‌شوند. این رفتار که به هجوم ناگهانی زنبورها تشبیه شده، شوک‌های مکرر و شدیدی را به شبکه برق و تجهیزات متصل وارد می‌کند.

شوک به تجهیزات؛ هزینه‌ای پنهان و رو به رشد

سیستم‌هایی مانند باتری‌ها، خازن‌ها و ژنراتورها که برای تامین برق پشتیبان و تثبیت جریان طراحی شده‌اند، برای تحمل چنین نوسانات مهیبی ساخته نشده‌اند. بر اساس گزارش‌های مؤسسه آپتایم، این فشار بی‌سابقه منجر به نقص عملکرد و پایان زودرس عمر مفید تجهیزات می‌شود. در برخی موارد، باتری‌های نصب‌شده در این تاسیسات تنها ظرف چند ماه یا حتی چند هفته نیاز به تعویض پیدا می‌کنند .

شانون میلر، رئیس شرکت «مین اسپرینگ انرژی»، در تشبیهی گویا می‌گوید: «یک مرکز داده یک گیگاواتی، مانند شهری به اندازه بوستون است که نیمی از آن هر چند ثانیه یکبار خاموش و روشن می‌شود.» با توجه به اینکه برنامه‌ریزی برای احداث پردیس‌های هوش مصنوعی با ظرفیت بیش از پنج برابر این مقدار در تگزاس و غرب میانه آمریکا وجود دارد، ابعاد این بحران به مراتب وخیم‌تر خواهد شد.

درو باگلینو، مدیر اجرایی سابق تسلا و بنیانگذار شرکت «هرون پاور»، هشدار می‌دهد که هوش مصنوعی گاهی اوقات مصرف برقی ۵۰ درصد بالاتر از ظرفیت طراحی مرکز را تجربه می‌کند. یعنی یک مرکز یک گیگاواتی ممکن است در کسری از ثانیه به یک مصرف‌کننده ۱.۵ گیگاواتی تبدیل شود. این نوسانات نه تنها هزینه‌های تعمیر و نگهداری را به شدت افزایش می‌دهد، بلکه برنامه‌های سرمایه‌گذاران را که صدها میلیارد دلار به این صنعت سرازیر کرده‌اند، با تردید جدی مواجه می‌سازد.

تاثیر بر شبکه برق و کل صنعت

این معضل تنها به درون مراکز داده محدود نمی‌شود. این نوسانات عظیم، شبکه‌های برق شهری را نیز با بی‌ثباتی و شوک‌های جدید روبه‌رو می‌کند. شبکه‌هایی که هم‌اکنون برای تامین تقاضای پایه با مشکل مواجه هستند، حالا باید خود را برای مدیریت نوسانات لحظه‌ای و عظیم ناشی از هوش مصنوعی آماده کنند. در غیر این صورت، تاسیسات با قطعی‌های مکرر و پیش‌بینی‌نشده‌ای دست و پنجه نرم خواهند کرد که حتی چند دقیقه از کار افتادن آنها، درآمدشان را به شدت تحت الشعاع قرار می‌دهد.

کارشناسان معتقدند در تلاش برای افزایش سریع ظرفیت رایانش، از فناوری‌های تثبیت‌کننده جریان برق مانند چرخ‌های طیار و خازن‌های پیشرفته به میزان کافی در این مراکز استفاده نمی‌شود. این کوتاهی، هزینه‌های گزاف و مشکلات قابلیت اطمینانی را به بار می‌آورد که تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته بود. گزارش‌ها حاکی از آن است که این مشکلات در مراکز داده در سراسر جهان، از خاورمیانه و اروپا گرفته تا آمریکا، به یک هنجار تبدیل شده است .

صنعت هوش مصنوعی در حالی با سرعتی سرسام‌آور به پیش می‌تازد که زیرساخت‌های انرژی آن، در حال فرسایش و نابودی است. این «خودزنی» پنهان، نه تنها تهدیدی برای پایداری مالی پروژه‌های عظیم فناوری است، بلکه شبکه‌های برق را با چالشی بی‌سابقه مواجه می‌کند. اگر راهکارهای جدی برای مدیریت این نوسانات و محافظت از تجهیزات اندیشیده نشود، آینده صنعت هوش مصنوعی با چالش‌های جدی‌تری روبه‌رو خواهد شد که فراتر از کمبود انرژی، به پایداری و قابلیت اعتماد آن ضربه می‌زند.