اقتصاد جهانی تا سال ۲۰۳۰ از مرز ۱۵۰ تریلیون دلار عبور خواهد کرد و بیش از یک‌سوم این رشد عظیم، به‌پایان رسیده از بازارهای نوظهور آسیا خواهد بود. بر اساس تازه‌ترین گزارش «چشم‌انداز اقتصاد جهانی» صندوق بین‌المللی پول (IMF)، اقتصاد جهان بین سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ نزدیک به ۲۵ تریلیون دلار رشد خواهد کرد و سهم اقتصاد آسیا و خاورمیانه به ۵۵.۷ تریلیون دلار خواهد رسید. این در حالی است که رقابتی نزدیک برای جایگاه سومین اقتصاد بزرگ جهان میان آلمان و هند در جریان است و ایران با تولید ناخالص داخلی ۳۴۹ میلیارد دلاری، رتبه ۵۱ را به خود اختصاص داده است.

پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول: اقتصاد جهان در ۲۰۳۰ به ۱۵۰ تریلیون دلار می‌رسد

به گزارش کیوسک خبر، تازه‌ترین پیش‌بینی‌های صندوق بین‌المللی پول (IMF) که در گزارش «چشم‌انداز اقتصاد جهانی» منتشر شده، حاکی از تحولی عظیم در ساختار قدرت اقتصادی جهان تا پایان این دهه است. بر اساس این گزارش، تولید ناخالص داخلی اسمی جهان در سال ۲۰۳۰ به رقم شگفت‌انگیز ۱۵۰.۳۴۴ تریلیون دلار خواهد رسید که نشان‌دهنده رشد اقتصادی حدود ۲۵ تریلیون دلاری بین سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ است .

آمریکا و چین؛ غول‌های بی‌رقابت

پیش‌بینی می‌شود ایالات متحده آمریکا با تولید ناخالص داخلی ۳۷.۶۷۸ تریلیون دلار، همچنان در جایگاه نخست بزرگ‌ترین اقتصاد جهان باقی بماند و سهم ۲۵.۱ درصدی از کل اقتصاد جهان را به خود اختصاص دهد. چین با ۲۶.۰۴۷ تریلیون دلار و سهم ۱۷.۳ درصدی، در رتبه دوم خواهد ایستاد. این دو اقتصاد به‌تنهایی بیش از ۴۲ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان را در سال ۲۰۳۰ در اختیار خواهند داشت .

رقابت نفس‌گیر آلمان و هند؛ فاصله تنها پنج میلیارد دلار!

جالب‌ترین بخش این پیش‌بینی، رقابت نزدیک برای کسب جایگاه سومین اقتصاد بزرگ جهان است. پیش‌بینی می‌شود آلمان با تولید ناخالص داخلی ۶.۱۷۸ تریلیون دلار در رتبه سوم و هند با ۶.۱۷۳ تریلیون دلار در رتبه چهارم قرار گیرند. این یعنی اختلاف این دو اقتصاد تنها پنج میلیارد دلار خواهد بود !

با توجه به نرخ رشد اقتصادی بالای هند، بسیاری از کارشناسان معتقدند این کشور به‌زودی می‌تواند از آلمان پیشی بگیرد. شایان ذکر است که اگر اقتصادها بر اساس برابری قدرت خرید (PPP) مقایسه شوند، اقتصاد هند در حال حاضر تقریباً سه برابر آلمان است .

انگلیس و ژاپن؛ سقوط یک ابرقدرت سابق

در این رتبه‌بندی، انگلیس با ۵.۱۴۸ تریلیون دلار در جایگاه پنجم و ژاپن با ۵.۰۰۲ تریلیون دلار در رتبه ششم قرار دارند. سقوط ژاپن از جایگاه دوم اقتصاد جهان در سال ۲۰۱۰ به رتبه ششم در ۲۰۳۰، یکی از مهم‌ترین تحولات ساختاری اقتصاد جهان محسوب می‌شود. اقتصاد ژاپن که برای چند دهه با رکود و رشد کند مواجه بوده، در سال ۲۰۲۴ نیز جایگاه خود را به آلمان واگذار کرد .

سایر اقتصادهای بزرگ در سال ۲۰۳۰

فرانسه با ۴.۰۰۴ تریلیون دلار، برزیل با ۳.۲۰۴ تریلیون دلار، ایتالیا با ۳.۰۴۶ تریلیون دلار و کانادا با ۳.۰۰۸ تریلیون دلار، رتبه‌های هفتم تا دهم را به خود اختصاص خواهند داد. روسیه با ۲.۵۹۲ تریلیون دلار در رتبه یازدهم قرار می‌گیرد که یکی از معدود اقتصادهای بزرگ جهان خواهد بود که بین سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ با افت اقتصادی مواجه می‌شود .

جایگاه ایران؛ رتبه ۵۱ با ۳۴۹ میلیارد دلار

بر اساس این پیش‌بینی، ایران با تولید ناخالص داخلی اسمی ۳۴۹.۵ میلیارد دلار، در جایگاه ۵۱ اقتصاد جهان قرار خواهد گرفت. هرچند برخی گزارش‌های دیگر، جایگاه بالاتری را برای ایران بر اساس برابری قدرت خرید پیش‌بینی کرده‌اند، اما در این رتبه‌بندی که بر اساس تولید ناخالص داخلی اسمی است، ایران جایگاه نسبتاً پایینی دارد .

نقش پرقدرت آسیا در نظم جدید اقتصادی

پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که آسیا و خاورمیانه تا سال ۲۰۳۰ در مجموع ۵۵.۷ تریلیون دلار تولید اقتصادی خواهند داشت که بیش از یک‌سوم کل اقتصاد جهان است. این منطقه به مرکز ثقل اقتصاد جهانی تبدیل خواهد شد و از سلطه تاریخی آمریکا و اروپا خواهد کاست .

پس از چین و هند، ژاپن با ۵ تریلیون دلار بزرگ‌ترین اقتصاد آسیا باقی می‌ماند. کره جنوبی با ۲.۳ تریلیون دلار و اندونزی با ۲.۱ تریلیون دلار، دیگر اقتصادهای بزرگ این قاره خواهند بود .

اقتصاد متوازن اروپا

در مقابل، اقتصاد ۳۷ تریلیون دلاری اروپا در سال ۲۰۳۰، یکی از متوازن‌ترین اقتصادهای جهان از نظر توزیع قدرت میان کشورها خواهد بود. پیش‌بینی می‌شود اروپا حدود یک‌پنجم اقتصاد جهان را در اختیار داشته باشد. مجموع تولید ناخالص داخلی کشورهای عضو اتحادیه اروپا به ۲۶.۵ تریلیون دلار خواهد رسید. انگلیس با ۵.۱ تریلیون دلار، بزرگ‌ترین اقتصاد غیرعضو اتحادیه در اروپا باقی خواهد ماند .

تحلیل جایگاه ایران در اقتصاد جهانی ۲۰۳۰ و راهکارهای بهبود

تحلیل وضعیت موجود

جایگاه ۵۱ ایران با تولید ناخالص داخلی اسمی ۳۴۹.۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۳۰، در مقایسه با همسایگان منطقه زنگ خطری جدی است. ترکیه با ۱.۹۳۴ تریلیون دلار (رتبه ۱۷) و عربستان سعودی با ۱.۶۵۰ تریلیون دلار (رتبه ۱۹)، به‌ترتیب حدود ۵.۵ و ۴.۷ برابر اقتصاد ایران را در اختیار دارند. حتی اندونزی به‌عنوان یک کشور در حال توسعه، با ۲.۱ تریلیون دلار در رتبه ۱۶ قرار گرفته است.

چالش‌های کلیدی:

• وابستگی شدید به درآمدهای نفتی و عدم تنوع اقتصادی
• خروج سرمایه و فرار مغزها
• تحریم‌های بین‌المللی و محدودیت در تجارت و جذب سرمایه‌گذاری خارجی
• نرخ پایین بهره‌وری و تکنولوژی در بخش‌های غیرنفتی
• تورم مزمن و بی‌ثباتی اقتصادی

راهکارهای عملیاتی

۱. تنوع‌بخشیدن به اقتصاد و کاهش وابستگی به نفت
ایجاد مشوق‌های مالیاتی برای صنایع دانش‌بنیان، فناوری اطلاعات، گردشگری و کشاورزی مدرن. تجربه امارات متحده عربی و مالزی نشان داده که تنوع‌بخشی، رشد پایدار را به همراه دارد.

۲. بهبود محیط کسب‌وکار و جذب سرمایه‌گذاری خارجی
اصلاح قوانین بانکی و مالی، شفاف‌سازی رویه‌های گمرکی، حمایت از بخش خصوصی و ارائه تضمین‌های حقوقی برای سرمایه‌گذاران خارجی. کاهش بروکراسی اداری می‌تواند رتبه ایران را در شاخص سهولت کسب‌وکار به‌طور قابل‌توجهی ارتقا دهد.

۳. سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین و آموزش
افزایش سهم تولید ناخالص داخلی در تحقیق و توسعه (R&D) از کمتر از ۱٪ فعلی به حداقل ۳٪ تا ۲۰۳۰. ایجاد پارک‌های علمی و فناوری و ارتباط صنعت با دانشگاه، کلید تحول اقتصادی است.

۴. توسعه صادرات غیرنفتی و دیپلماسی اقتصادی
افزایش صادرات محصولات پتروشیمی، فولاد، سیمان، محصولات کشاورزی و صنایع دستی به بازارهای همسایه و کشورهای درحال توسعه. انعقاد موافقت‌نامه‌های تجاری ترجیحی با کشورهای عضو پیمان شانگهای و اوراسیا.

۵. مدیریت تورم و ثبات‌سازی اقتصاد کلان
کنترل نقدینگی، اصلاح نظام یارانه‌ها، افزایش شفافیت بودجه و استقلال بانک مرکزی برای مهار تورم مزمن و جلب اعتماد سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی.

به گزارش کیوسک خبر، ایران با وجود ذخایر عظیم انرژی، موقعیت ژئوپلیتیک ممتاز و نیروی کار جوان و تحصیل‌کرده، پتانسیل جهش تا رتبه ۳۰ اقتصاد جهان را دارد. اما بدون اصلاحات ساختاری اساسی، نه‌تنها فاصله با رقبای منطقه افزایش می‌یابد، بلکه سهم ایران از اقتصاد جهان از ۰.۲۳٪ فعلی نیز کاهش خواهد یافت. پنجره فرصت تا سال ۲۰۳۰ باز است؛ اما حرکت در مسیر اصلاحات نیازمند اراده ملی، همگرایی سیاسی و برنامه‌ریزی دقیق است.