افزایش دوباره قیمت بنزین، گازوئیل و سوخت هواپیما در آمریکا، آن هم در شرایطی که قیمت جهانی نفت خام روند نزولی دارد، به یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصادی دولت دونالد ترامپ تبدیل شده است. کارشناسان معتقدند ادامه رشد قیمت فرآورده‌های نفتی می‌تواند فشار تورمی را تشدید کرده و بر فضای سیاسی و اقتصادی آمریکا در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره اثرگذار باشد.

به گزارش کیوسک خبر، قیمت فرآورده‌های نفتی در آمریکا و بسیاری از بازارهای جهانی بار دیگر وارد مسیر افزایشی شده است؛ روندی که برخلاف کاهش قیمت نفت خام، نگرانی‌ها درباره تداوم فشارهای تورمی را افزایش داده است. رشد بهای بنزین، گازوئیل و سوخت هواپیما در فصل اوج سفرهای تابستانی، هزینه خانوارها و کسب‌وکارها را افزایش داده و دولت آمریکا را با یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصادی خود روبه‌رو کرده است.

بررسی داده‌های بازارهای جهانی نشان می‌دهد فاصله قیمتی میان نفت خام و فرآورده‌های پالایشی به بالاترین سطح خود در سال‌های اخیر رسیده است. این در حالی است که قیمت نفت برنت بخش عمده افزایش خود را که در پی تحولات ژئوپلیتیکی منطقه به دست آورده بود، از دست داده است. با وجود این کاهش، بازار سوخت همچنان با کمبود عرضه مواجه است و همین موضوع از افت قیمت بنزین جلوگیری کرده است.

تحلیلگران بازار انرژی معتقدند مصرف‌کنندگان آمریکایی باید خود را برای ادامه نوسان قیمت سوخت آماده کنند. محدودیت صادرات گازوئیل روسیه، کاهش ذخایر جهانی، افزایش تقاضای فصلی و تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی از مهم‌ترین عواملی هستند که فشار بر بازار فرآورده‌های نفتی را افزایش داده‌اند.

در همین ارتباط، جیمی تورنس، مدیر معاملات گازوئیل و سوخت هواپیما در شرکت ترافیگورا، اعلام کرده است که پالایشگاه‌ها با ظرفیت بسیار بالایی فعالیت می‌کنند، اما با وجود این سطح از تولید، ذخایر سوخت همچنان روندی نزولی دارد؛ موضوعی که نشان می‌دهد عرضه پاسخگوی رشد تقاضا نیست.

کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند تداوم افزایش قیمت سوخت می‌تواند روند کاهش تورم در آمریکا را با مانع روبه‌رو کند. از نگاه آنان، افزایش هزینه انرژی به طور مستقیم بر قیمت حمل‌ونقل، کالاها و خدمات اثر می‌گذارد و در نهایت فشار بیشتری بر بودجه خانوارها وارد خواهد کرد.

در چنین شرایطی، دولت ترامپ تلاش کرده است با تاکید بر کاهش قیمت نفت خام، بازار را نسبت به افت احتمالی قیمت بنزین امیدوار کند. سخنگوی کاخ سفید اعلام کرده است که دولت از ابتدا اختلالات کوتاه‌مدت بازار را پیش‌بینی کرده و برای کاهش آثار آن برنامه‌ریزی کرده است. با این حال بسیاری از فعالان بازار انرژی معتقدند تا زمانی که مشکل عرضه فرآورده‌های نفتی برطرف نشود، کاهش قیمت نفت خام به تنهایی نمی‌تواند به افت محسوس قیمت سوخت منجر شود.

در همین حال، شرکت‌های بزرگ آمریکایی نیز نسبت به آثار افزایش قیمت بنزین هشدار داده‌اند. برخی بنگاه‌های اقتصادی از جمله شرکت‌های فعال در حوزه کالاهای مصرفی اعلام کرده‌اند که رشد هزینه سوخت، قدرت خرید خانوارها را کاهش داده و بر میزان تقاضای مصرف‌کنندگان اثر منفی گذاشته است. از سوی دیگر، برخی سرمایه‌گذاران نیز برای مقابله با احتمال تداوم تورم، سرمایه‌گذاری در دارایی‌های پوشش‌دهنده ریسک را افزایش داده‌اند.

بررسی داده‌های بورس ICE Futures Europe نیز نشان می‌دهد صندوق‌های سرمایه‌گذاری از ماه‌ها قبل انتظار رشد قیمت گازوئیل را داشته‌اند. این موضوع نشان می‌دهد فعالان بازار حتی همزمان با کاهش قیمت نفت خام نیز نسبت به کمبود عرضه فرآورده‌های پالایشی هشدار داده بودند.

یکی دیگر از عوامل اثرگذار بر بازار، تحولات منطقه خاورمیانه و تنگه هرمز است. گزارش‌ها حاکی از آن است که کاهش جریان انتقال فرآورده‌های نفتی از این مسیر، نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه را افزایش داده است. تحلیلگران بانک سیتی‌گروپ برآورد کرده‌اند حجم انتقال فرآورده‌های نفتی از تنگه هرمز نسبت به ماه‌های گذشته کاهش قابل توجهی داشته و این مسئله فشار بیشتری بر بازار جهانی وارد کرده است.

همزمان، ممنوعیت صادرات گازوئیل روسیه نیز شرایط را پیچیده‌تر کرده است. روسیه یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان گازوئیل جهان به شمار می‌رود و محدود شدن صادرات این کشور باعث شده واردکنندگان برای تامین نیاز خود به بازارهای جایگزین روی بیاورند. رقابت میان کشورهای واردکننده برای خرید محموله‌های غیرروسی، قیمت‌ها را در بازار جهانی افزایش داده است.

ایزابل گیلکس، مدیر پژوهش بازار نفت شرکت وود مکنزی، معتقد است نگرانی اصلی بازار دیگر نفت خام نیست، بلکه کمبود فرآورده‌های پالایشی است. به گفته او، محدودیت‌های ایجادشده در صادرات روسیه می‌تواند به عاملی تعیین‌کننده در تشدید بحران عرضه تبدیل شود.

در سوی دیگر، افزایش تقاضای تابستانی نیز فشار مضاعفی بر بازار وارد کرده است. با آغاز فصل سفر در نیمکره شمالی، مصرف بنزین و سوخت هواپیما رشد قابل توجهی یافته و همین مسئله ذخایر را با سرعت بیشتری کاهش داده است.

بر اساس آمار انجمن خودروی آمریکا، میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی تا دهم جولای به ۳.۸۸ دلار رسیده که یکی از بالاترین سطوح ثبت‌شده در این مقطع از سال محسوب می‌شود. قیمت گازوئیل نیز در سطحی کم‌سابقه قرار دارد و اگرچه نرخ سوخت هواپیما تا حدودی تعدیل شده، اما شرکت‌های هواپیمایی همچنان قیمت بلیت‌ها را بالا نگه داشته‌اند تا هزینه‌های افزایش‌یافته خود را جبران کنند.

در اروپا نیز موج گرمای شدید بر عملکرد پالایشگاه‌ها اثر گذاشته است. افزایش دمای هوا موجب کاهش راندمان واحدهای پالایشی شده و برخی پالایشگاه‌ها ناچار شده‌اند ظرفیت تولید خود را کاهش دهند. این مسئله نیز عرضه فرآورده‌های نفتی را محدودتر کرده است.

پالایشگاه‌های آمریکا نیز ماه‌هاست با ظرفیت نزدیک به حداکثر فعالیت می‌کنند؛ شرایطی که احتمال بروز نقص فنی یا توقف تولید را افزایش می‌دهد. علاوه بر این، آغاز فصل طوفان‌های موسمی در جنوب آمریکا، تهدید دیگری برای فعالیت پالایشگاه‌ها و تداوم عرضه سوخت به شمار می‌رود.

در کنار این عوامل، کاهش ذخایر سوخت نیز نگرانی‌ها را افزایش داده است. آمارها نشان می‌دهد ذخایر گازوئیل آمریکا در نزدیکی پایین‌ترین سطح فصلی قرار گرفته و برخلاف روند معمول سال‌های گذشته همچنان در حال کاهش است. برخی کشورهای اروپایی نیز برای تقویت ذخایر راهبردی خود خریدهای جدیدی را آغاز کرده‌اند که می‌تواند تقاضا را بیش از پیش افزایش دهد.

از سوی دیگر، چین به عنوان یکی از بازیگران اصلی بازار فرآورده‌های نفتی، مجوز صادرات سوخت را افزایش داده است. فعالان بازار معتقدند اگر این روند ادامه یابد، بخشی از فشار موجود بر بازار جهانی کاهش خواهد یافت؛ اما در صورت محدود شدن دوباره صادرات چین، احتمال تداوم رشد قیمت‌ها وجود دارد.

کارشناسان بازار انرژی در مجموع معتقدند آینده قیمت بنزین و گازوئیل بیش از هر چیز به وضعیت عرضه جهانی وابسته است. اگر تولید و صادرات فرآورده‌های پالایشی افزایش پیدا نکند، بازار همچنان با کمبود مواجه خواهد بود و قیمت‌ها در سطوح بالا باقی می‌ماند. این روند می‌تواند فشار تورمی را در اقتصاد آمریکا و سایر کشورها حفظ کند و به یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصادی دولت ترامپ در ماه‌های آینده تبدیل شود.