کارشناسان اقتصادی تأکید دارند که موفقیت طرح صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی در گرو ارائه تضمین‌های قاطع از سوی بانک مرکزی و دولت، تعیین نرخ سود جذاب و ایجاد بستر مطمئن برای بازخرید اوراق است. اجرای پایلوت این طرح در ابعاد محدود می‌تواند گامی مؤثر برای جلب اعتماد عمومی و بازگشت ارزهای خرد مردم به چرخه رسمی اقتصاد باشد.

به گزارش کیوسک خبر، در شرایطی که بخش قابل‌توجهی از ارزهای کشور در اختیار خانوارها و خارج از نظام بانکی قرار دارد، راه‌اندازی صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی می‌تواند به عنوان یک ابزار کارآمد، این منابع را به سمت چرخه تولید و اقتصاد رسمی هدایت کند. اما تجربه‌های ناموفق گذشته نشان داده که طراحی نادرست و عدم شفافیت در تضمین‌ها، می‌تواند این طرح را با شکست مواجه کند.

کارشناسان اقتصادی بر این باورند که مهم‌ترین مؤلفه در موفقیت این صندوق‌ها، اعتماد عمومی است و این اعتماد بدون تضمین قاطع دولت و بانک مرکزی محقق نخواهد شد. سرمایه‌گذاران نیاز دارند اطمینان حاصل کنند که نه تنها اصل سرمایه آن‌ها، بلکه سود پیش‌بینی‌شده نیز در سررسید مشخص و به صورت ارزی پرداخت خواهد شد.

یکی از نکات کلیدی که در طراحی این ابزار مالی باید مدنظر قرار گیرد، تعیین نرخ سود رقابتی است. بر اساس تحلیل‌های اقتصادی، نرخ سود این اوراق باید حداقل در بازه ۶ تا ۷ درصد تعیین شود تا بتواند برای سرمایه‌گذاران جذابیت کافی را ایجاد کند. در غیر این صورت، مردم ترجیح خواهند داد ارز خود را به صورت فیزیکی نگهداری کنند تا اینکه آن را در طرحی با بازده پایین و ریسک‌های احتمالی سرمایه‌گذاری کنند.

علاوه بر نرخ سود، نحوه تسویه حساب نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. سرمایه‌گذاران باید این اطمینان را داشته باشند که هر زمان به نقدینگی ارزی نیاز پیدا کنند، امکان فروش اوراق و دریافت معادل ارزی آن بدون محدودیت و با نرخ‌های شناور یا توافقی وجود خواهد داشت. تجربه نشان داده که محدودیت‌های اداری و تسویه ریالی، از مهم‌ترین عواملی بوده که در طرح‌های مشابه باعث بی‌اعتمادی مردم شده است.

شاید بتوان گفت که ضمانت دولت و بانک مرکزی، اساسی‌ترین رکن در موفقیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی است. زمانی که مردم بدانند پشت این ابزار مالی، قدرت حاکمیت قرار دارد و نه تنها سود، بلکه اصل سرمایه نیز به صورت کامل تضمین شده است، با اطمینان بیشتری وارد این طرح‌ها می‌شوند.

این ضمانت‌ها باید به صورت شفاف و مکتوب از سوی نهادهای ذی‌صلاح اعلام شده و هیچ ابهامی درباره نحوه بازخرید اوراق وجود نداشته باشد. در صورتی که دولت بتواند این تضمین را به درستی ارائه دهد، می‌تواند بخش قابل‌توجهی از ارزهای خانگی را که به دلیل نگرانی از تورم و افزایش نرخ ارز در خانه‌ها نگهداری می‌شوند، وارد چرخه رسمی اقتصاد کند. این اقدام نه تنها به افزایش منابع ارزی بانک مرکزی کمک می‌کند، بلکه از نوسانات ارزی نیز می‌کاهد.

با توجه به سابقه بی‌اعتمادی ایجادشده در طرح‌های پیشین، بسیاری از کارشناسان بر اجرای آزمایشی این طرح در ابعاد محدود تأکید دارند. در این رویکرد، بانک مرکزی می‌تواند با انتشار حجم محدودی از اوراق ارزی، به عنوان مثال معادل ۲۰ میلیون دلار در قالب اوراق با ارزش اسمی مشخص، عملکرد طرح را در فضای واقعی بسنجد.

این آزمون عملیاتی به سیاست‌گذاران این امکان را می‌دهد که نقاط قوت و ضعف طرح را شناسایی کرده و پیش از گسترش دامنه آن، اصلاحات لازم را اعمال کنند. موفقیت در این مرحله محدود، می‌تواند زمینه‌ساز جلب اعتماد بیشتر مردم و گسترش تدریجی طرح به کل کشور شود.

منابع ارزی جمع‌آوری‌شده از طریق این صندوق‌ها، می‌تواند در پروژه‌های بزرگ تولیدی و ارزآور مانند طرح‌های پتروشیمی، نفت و گاز یا سایر زیرساخت‌های اقتصادی سرمایه‌گذاری شود. این امر نه تنها به تأمین مالی پروژه‌های کلان کشور کمک می‌کند، بلکه بازدهی مناسبی نیز برای سرمایه‌گذاران به ارمغان خواهد آورد.

با این حال، شفافیت در انتخاب پروژه‌ها و ارائه اطلاعات دقیق از بازدهی و میزان ریسک هر طرح، از الزامات این مدل سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود. سرمایه‌گذاران باید بدانند که منابع آن‌ها دقیقاً در چه طرح‌هایی هزینه می‌شود و سازوکار بازگشت سرمایه چگونه خواهد بود.

با وجود سابقه طولانی استفاده از اوراق مالی ارزی در بازارهای جهانی، متأسفانه تجربه ایران نشان داده که طراحی نامناسب و اجرای غیرحرفه‌ای، بسیاری از ابزارهای مالی مشابه را با شکست مواجه کرده است. برای جلوگیری از تکرار این خطاها، لازم است مهندسی مالی این صندوق‌ها با دقت و حساسیت بالایی انجام شود.

بازارسازی مناسب، تعیین نرخ سود بر اساس شرایط اقتصادی روز، شفافیت در قوانین و مقررات و همچنین تضمین نقدشوندگی اوراق در بازار ثانویه، از جمله مواردی است که باید در طراحی این ابزار مالی مدنظر قرار گیرد. بدون رعایت این اصول، حتی بهترین طرح‌ها نیز نمی‌توانند جایگاه خود را در بازار پیدا کنند و هدف اصلی که همانا جمع‌آوری ارزهای خرد مردم و هدایت آن به سمت تولید است، محقق نخواهد شد.

در نهایت، موفقیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی به عنوان یک ابزار نوین مالی، در گرو اعتمادسازی، تضمین‌های قوی، نرخ سود رقابتی و طراحی حرفه‌ای است. در صورت تحقق این شرایط، می‌توان به این ابزار به عنوان یک راهکار مؤثر برای مدیریت منابع ارزی کشور و مشارکت مردم در تأمین مالی پروژه‌های کلان اقتصادی نگاه کرد.

لینک اینستاگرام:

https://www.instagram.com/p/DZqazT7jTM7/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA==