×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

اخبار ویژه

امروز : جمعه, ۱ تیر , ۱۴۰۳
الزامات برون رفت از تورم

وحید شقاقی شهری؛ اقتصاددان
کیوسک خبر ـ مساله تورم و عدم ثبات اقتصادی به یکی از ابرچالش های اقتصاد یکی از مهمترین مسائل اقتصاد ایران و عارضه ای ۵۰ ساله است و سرمنشاء این پدیده شوم از دهه ۵۰ (از سال ۵۳) بوده که به اقتصاد کشور رخنه کرد و ماندگار شد. تورم صرفا مساله اقتصادی نیست و تنها پیامد اقتصادی ندارد. در کنار پیامد اقتصادی تورم، پیامد فرهنگی، اجتماعی و حتی به هم خوردن تعادل جامعه و پیامد منفی اخلاقی را در پی دارد. ریشه بسیاری از معضلات اجتماعی از جمله اعتیاد و یا طلاق به تورم می رسد. تورم منجر به افسردگی و ناامیدی به آینده می شود. همچنین ربا، احتکار و سوداگری نیز از دیگر معضلات ناشی از تورم است. اینکه چه بخرم و چه بفروشم امروز لقلقه زبان بسیاری از مردم شده همگی ریشه در تورم دارد. در شرایطی که تورم در جهان از سال ۱۹۸۰ به بعد (غیر از یک سال) تک نرخی بوده، اما میانگین تورم اقتصاد ایران در طول ۵۰ سال اخیر ۲۰ درصد بوده و در چند سال اخیر به ۴۰ درصد یعنی دو برابر رسیده است. اما در کشورهای همسایه و کشورهای دارای منابع نفتی نیز وضعیت تورم قابل قبول است. به عنوان مثال در عربستان تورم تک رقمی مورد توجه بوده است و به غیر از سال ۲۰۰۸ که تورم در این کشور ۱۱ درصد شد مابقی سال‌ها از ۱۹۸۰ به بعد تک رقمی بوده است. بنابراین تورم دو رقمی که حدود ۴۵ سال ایران درگیر آن است، فشار سنگینی به مردم وارد کرده و به خصوص در ۵ سال گذشته به دلایل مختلف از جمله تحریم، شرایط بدتر شده است. البته در بحث تورم صرفا مساله تحریم ها نیست که اگر بود، تورم در طول ۵ دهه گذشته ماندگار نمی شد. تورم صرفا پدیده پولی نیست. همچنین شوکهای ارزی و شکاف تولید در این زمینه نقش ویژه ای داشته اند. به طور کلی تورم ریشه در ۵ مورد از جمله ناترازی کسری بودجه، ناترازی بانکی، کسری تجاری، کسری حساب سرمایه و شکاف تولید دارد. برای مهار تورم باید ریشه آن را از بین برد و در غیر این صورت انتظارات تورمی همیشه به تورم بیشتر دامن می زند. اگر می خواهیم مهار تورم را در اقتصاد داشته باشیم باید ناترازی ها خشکانده شود. باید کسری بودجه را کاهش دهیم. ناترازی بانکها را خنثی کنیم و کسری تجاری غیرنفتی را کم کنیم. به زعم بنده چندین اصلاح ساختاری یا جراحی در این زمینه ضروری است. اصلاح بودجه، اصلاح نظام مالیاتی، اصلاح وضعیت صندوق های بازنشستگی، اصلاح بانکها، اصلاح نظام تجاری، مانع زدایی برای خروج سرمایه، اصلاح ساختار برای جلب سرمایه و اصلاح نظام توزیع و …. لذا باید در مقام عمل اراده ای جدی برای مهار تورم وجود داشته باشد. مثل ریشه دندانی که نیاز به عصب کشی دارد و با هر محرکی درد آغاز میشود، اگر ریشه تورم خشکانده نشود با کوچکترین سیگنالی تورم تشدید می شود. مهار تورم و انجام این جراحی نیز کار سختی است. هر کشوری خواسته ریشه تورم را از بین ببرد، مجبور شده دست به اصلاحات ساختاری بزند که البته بدون هزینه هم نبوده است. اصلاحات ساختاری برنامه دقیق می‌خواهد، تامین منابع می‌خواهد، زمان‌بندی می‌خواهد، تیم اقتصادی قوی لازم دارد و در این راه بدون شک مقاومت‌هایی از سوی ذینفعان وجود دارد. به هر حال آنچه باید در نظر داشت همت قوی برای مهار تورم است که سیاستگذاران باید از آن بهره ببرند. مشکل تورم مردم را آزرده کرده و پیامدهای زیادی برای کشور داشته، اما همچنان راه برون رفتی از آن وجود دارد. می توان با برنامه‌ریزی دقیق تورم را درمان و یا حداقل از افزایش ناترازی ها جلوگیری کرد.

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.