سخنرانی دونالد ترامپ در مجمع جهانی اقتصاد داووس، روایتی صریح و بی‌پرده از جهان‌بینی دولت او ارائه داد. هسته مرکزی این پیام را می‌توان در این گزاره خلاصه کرد: «نظم جهانی باید بر پایه موازنه قدرت و معامله‌گری خالص بازتعریف شود، نه قواعد چندجانبه و دیپلماسی سنتی». این نگاه، تصویری از جهانی ترسیم می‌کند که در آن روابط بین کشورها به بازی‌ای با حاصل جمع صفر تبدیل شده است.

به گزارش کیوسک‌خبر، ترامپ در داووس نشان داد اقتصاد جهانی را عمدتاً میدانی برای اعمال فشار و کسب امتیاز یک‌جانبه می‌داند. تأکید مکرر بر تعرفه‌ها، وادار کردن دیگران به «پرداخت هزینه» و نادیده گرفتن قواعد تجارت آزاد، حاکی از آن است که موفقیت اقتصادی آمریکا تنها با میزان امتیازگیری از دیگران سنجیده می‌شود. این رویکرد در بلندمدت به بی‌ثباتی و کاهش اعتماد دامن زده و کشورها را به سمت تنوع‌بخشی شرکای تجاری و کاهش وابستگی به دلار سوق می‌دهد.

برخورد ترامپ با اروپا، نمونه بارز تغییر نگاه راهبردی بود. اروپا نه به عنوان یک متحد کهن، بلکه به عنوان «بدهکاری» تصویر شد که سال‌ها از آمریکا سوءاستفاده کرده است. تمسخر سیاست‌های انرژی سبز و انتقاد از مدیریت مهاجرت، نشان می‌دهد که رابطه فراآتلانتیک نیز به یک معامله تجاریِ صرف تقلیل یافته است. این موضع، انگیزه اروپا برای یافتن مسیرهای مستقل‌تر در حوزه‌های امنیت و انرژی را تقویت می‌کند.

صحبت صریح ترامپ درباره «گرفتن» نفت ونزوئلا و طرح خرید گرینلند، دو نماد هشداردهنده از این منطق بودند. در این دیدگاه، حاکمیت ملی و حقوق بین‌الملل در برابر قدرت و منافع اقتصادی آمریکا رنگ می‌بازد. این پیام به تمام کشورهای دارای منابع استراتژیک مخابره می‌شود که امنیت آن‌ها مشروط به همراهی با خواست واشنگتن است. این زبان، عادی‌سازی منطق استعماری و تشدید رقابت‌های ژئوپلیتیک را در پی دارد.

حتی بحث ترامپ درباره پایان جنگ اوکراین نیز در چارچوب منطق محاسبه سود و زیان مطرح شد. در این نگاه، جنگ یک فاجعه انسانی نیست، بلکه یک «پروژه پرهزینه» است که باید درباره توقف آن بر اساس منافع اقتصادی آمریکا تصمیم گرفت. این، انسان‌زدایی از بحران‌های جهانی و تقلیل آن‌ها به متغیرهای مدیریتی است.

پیام اصلی سخنان ترامپ در داووس این بود: دوران اتکا به نهادها و قواعد مشترک به سر آمده و عصر معامله‌گری مبتنی بر زور آغاز شده است. این صراحت غیردیپلماتیک، برای بسیاری از کشورهای جهان که پیشتر فشارهای آمریکا را تجربه کرده‌اند، غافلگیرکننده نبود، بلکه تأیید علنی روندی موجود بود. چنین جهانی، ناگزیر بی‌ثبات‌تر، رقابتی‌تر و برای بازیگران کوچک، ناامن‌تر خواهد بود.