بانک مرکزی با تصویب پیش‌نویس آیین‌نامه اجرایی در هیات عالی، گام بلندی برای اجرایی کردن قانون حذف چهار صفر از پول ملی برداشت. بر اساس این برنامه پنج ساله، پس از دو سال آماده‌سازی زیرساخت‌ها و یک دوره گذار سه ساله برای گردش همزمان اسکناس‌ها، ریال جدید از سال ۱۴۰۹ به عنوان تنها واحد پولی رسمی کشور جایگزین پول قدیم خواهد شد.

به گزارش کیوسک خبر، تعداد صفرها در ارقام پولی، سال‌هاست که به یک چالش در محاسبات روزمره اقتصاد ایران تبدیل شده است؛ از ثبت مبالغ در فیش‌های حقوقی و اظهارنامه‌های مالیاتی گرفته تا قیمت‌گذاری کالاها و انجام تراکنش‌های بانکی، وجود ارقام با صفرهای متعدد نه تنها دقت در محاسبات را کاهش داده، بلکه سردرگمی در مبادلات را نیز به همراه داشته است. در این میان، واحد رسمی پول کشور (ریال) با واحد رایج در ذهن مردم (تومان) نیز فاصله داشته و این موضوع بر پیچیدگی‌ها افزوده است.

در این راستا، قانون حذف چهار صفر از پول ملی که با هدف تسهیل مبادلات، ارتقای شفافیت و بهبود کارایی نظام پولی به تصویب رسیده، وارد فاز عملیاتی شده است. بر اساس این قانون که از آذر ۱۴۰۴ لازمالاجرا شده، فرآیند اجرایی این اصلاح پولی در یک بازه زمانی پنج ساله تعریف شده است. دو سال نخست به آماده‌سازی زیرساخت‌های فنی، نرم‌افزاری و سخت‌افزاری سیستم بانکی و مالیاتی کشور اختصاص دارد و پس از آن، یک دوره گذار سه ساله آغاز می‌شود. در این دوره، اسکناس‌ها و مسکوکات قدیم و جدید به طور همزمان در گردش خواهند بود تا مردم به تدریج با واحد پولی جدید آشنا شوند. با پایان یافتن این دوره در سال ۱۴۰۹، ریال قدیم به طور کامل از چرخه خارج شده و ریال جدید به یگانه واحد پول ملی کشور تبدیل می‌شود.

یکی از گام‌های اساسی در این مسیر، تصویب پیش‌نویس آیین‌نامه اجرایی قانون در پنجاه و چهارمین نشست هیات عالی بانک مرکزی در بهمن‌ماه ۱۴۰۴ بود. این آیین‌نامه که مسیر اجرای دقیق قانون را مشخص می‌کند، برای تصویب نهایی به هیات وزیران ارسال خواهد شد. همزمان، کمیته‌های تخصصی بانک مرکزی کار تدوین دستورالعمل‌های اجرایی مرتبط با بندهای مختلف این آیین‌نامه را آغاز کرده‌اند تا پس از ابلاغ نهایی، فرآیند به‌روزرسانی سامانه‌ها و نرم‌افزارهای بانکی، مالیاتی و سایر نهادهای مرتبط با نظام پرداخت کشور با کمترین زمان ممکن و بالاترین دقت انجام شود.

بر اساس این قانون، واحد پول ملی همچنان «ریال» باقی می‌ماند و با حذف چهار صفر، هر یک ریال جدید معادل ده هزار ریال قدیم خواهد بود. همچنین برای تسهیل مبادلات خرد، واحد پولی «قران» تعریف شده که هر ریال معادل صد قران است. این تغییر صرفاً یک تغییر مقیاس اسمی محسوب می‌شود و به هیچ وجه متغیرهای کلان اقتصادی مانند سطح عمومی قیمت‌ها، پایه پولی، نقدینگی یا تورم را دستخوش تغییر نمی‌کند. به عبارت دیگر، قدرت خرید مردم و ارزش واقعی دارایی‌ها و بدهی‌ها ثابت می‌ماند و آنچه تغییر می‌کند، تعداد صفرهایی است که در محاسبات روزمره با آنها سروکار داریم.

برای آشنایی هرچه بیشتر مردم با واحد جدید و جلوگیری از هرگونه ابهام، در آستانه ورود به دوره گذار، طرح «برچسب‌گذاری دوگانه قیمت‌ها» اجرا خواهد شد. بر اساس این طرح، قیمت کالاها و خدمات هم به ریال قدیم و هم به ریال جدید درج می‌شود تا مردم به تدریج با این تغییر مقیاس آشنا شده و آن را درونی کنند. در طول دوره گذار نیز مردم می‌توانند از هر دو نوع اسکناس برای پرداخت‌های خود استفاده کنند و حساب‌های بانکی، موبایل‌بانک‌ها، قبض‌ها و فاکتورها نیز با دو واحد قدیم و جدید به‌روزرسانی خواهند شد.

به گزارش کیوسک خبر، کارشناسان اقتصادی بر این باورند که حذف صفرهای اضافی از پول ملی، افزون بر ارتقای وجهه بین‌المللی ریال، مزایای متعددی برای اقتصاد داخلی به همراه دارد. ساده‌سازی محاسبات مالی، کاهش خطاهای انسانی در ثبت ارقام، افزایش شفافیت در صورت‌های مالی و گزارش‌ها، و کاهش هزینه‌های مربوط به چاپ، حمل و نقل و امحای اسکناس از جمله مهم‌ترین دستاوردهای این طرح بزرگ ملی خواهد بود. اجرای موفق این پروژه، گامی مؤثر در جهت مدرن‌سازی نظام پولی و تسهیل فعالیت‌های اقتصادی در سطح خرد و کلان محسوب می‌شود.