بحران گرینلند، با وجود ظاهر کوچکش، به یک آزمون سرنوشت‌ساز برای ناتو تبدیل شده است. تهدیدهای دونالد ترامپ به تصاحب این جزیره و اعمال تعرفه‌های گسترده علیه متحدان اروپایی، نه تنها امنیت جمعی اتحاد نظامی جهانی را به خطر انداخته، بلکه ریشه‌های وابستگی ناتو به رهبری آمریکا را به چالش کشیده است.

به گزارش کیوسک‌خبر، در دنیایی که امنیت جهانی به گونه‌ای بین‌المللی و مبتنی بر اتحادهای استراتژیک شکل گرفته، بحران گرینلند به یک نماد بی‌نظیر از ناپایداری سیاسی و آسیب‌پذیری اتحادهای نظامی بزرگ تبدیل شده است. اقدامات اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، که شامل تهدید به خرید یا اخذ گرینلند به هر قیمتی و تهدید با اعمال تعرفه‌های ۱۰ درصدی از فوریه و ۲۵ درصدی از ژوئن بر کالاهای اروپایی است، نه تنها به یک بحران دیپلماتیک، بلکه به یک تهدید بنیادین برای ناتو تبدیل شده است.

ترامپ این اقدامات را به عنوان بخشی از سیاست دفاعی و استراتژیک برای مقابله با نفوذ چین و روسیه در مناطق قطبی مطرح کرده، اما کارشناسان امنیتی هشدار می‌دهند که این رویکرد یکجانبه و مبتنی بر فشار اقتصادی، می‌تواند اصل دفاع جمعی ناتو (ماده ۵) را به طور غیرقابل بازگشت زیر سؤال ببرد. اگر یکی از اعضای اصلی اتحاد، یعنی ایالات متحده، به جای دفاع از متحدان، به عنوان تهدیدی علیه آنها عمل کند، این اتحاد دیگر نمی‌تواند به عنوان یک ساختار امنیتی معتبر عمل کند.

در واشنگتن، نگرانی‌ها از سطح بالایی برخوردار است. نمایندگان کنگره، از جمله سناتورهای رند پال (جمهوری‌خواه) و تیم کین (دموکرات)، در حال تلاش برای محدود کردن اختیارات رئیس‌جمهور در زمینه تعرفه‌ها و اقدامات نظامی هستند. با این حال، حمایت گسترده جمهوری‌خواهان محافظه‌کار از ترامپ و ترس از واکنش‌های سیاسی، مانع از تصویب قوانین محدودکننده شده است.

در اروپا، واکنش‌ها صریح و یکپارچه بوده است. امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، اقدامات ترامپ را با رفتارهای تهاجمی پوتین مقایسه کرده و بر احترام به استقلال و خودمختاری کشورها تأکید کرده است. کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، و جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، نیز با ترامپ تماس گرفته و مخالفت خود را به صراحت اعلام کرده‌اند. اما کارشناسان هشدار می‌دهند که گفت‌وگو و تهدیدهای لفظی به تنهایی کافی نیستند؛ نیاز به اقدامات عملی و قانونی برای محدود کردن اختیارات رئیس‌جمهور وجود دارد.

چالش اصلی این است که ناتو، از زمان تأسیس، به عنوان یک اتحاد مبتنی بر تعهدات جمعی و حمایت متقابل شکل گرفته، اما اکنون در مواجهه با یک رهبری که این اصول را به عنوان ابزاری برای اهداف شخصی می‌بیند، در معرض خطر فروپاشی است. اگرچه اروپایی‌ها به سمت استقلال دفاعی حرکت می‌کنند، اما ساختارهای نظامی و مالی لازم برای جایگزینی نقش آمریکا هنوز در مراحل اولیه قرار دارند.

پیامدهای این بحران فراتر از گرینلند است. فروپاشی ناتو می‌تواند به تضعیف حضور نظامی آمریکا در اروپا، خاورمیانه و آفریقا منجر شود، و از سوی دیگر، امنیت مناطق حساس مانند قطب شمال و منابع طبیعی آن را به خطر بیندازد. همچنین، اعتماد به توافق‌های بین‌المللی و سیاست‌های دوطرفه، به ویژه در بحران‌هایی مانند اوکراین یا غزه، به شدت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.

در نهایت، نجات ناتو از خطر ترامپ نه تنها وظیفه رهبران اروپایی، بلکه مسئولیت قانون‌گذاران آمریکایی است. تنها با ایجاد محدودیت‌های قانونی، تقویت اتحادهای دفاعی مشترک و تأکید بر اصل تعهد جمعی، می‌توان این اتحاد ۷۷ ساله را از فروپاشی جلوگیری کرد. زیرا اگر ناتو به یک ابزار سیاسی برای یک فرد تبدیل شود، نه تنها امنیت غرب، بلکه نظم جهانی به خطر می‌افتد.